Schaapskudde Exloo

Schaapskudde Exloo

Schapen, de heide en Drenthe, ze horen bij elkaar. Eigenlijk is die grote stille heide die we nu zo bewonderen het gevolg van het ingrijpen van de mens in de natuur. De heidevelden ontstonden in de loop van de middeleeuwen. Op de hoger gelegen gronden lieten de boeren in de bossen varkens, runderen, maar vooral schapen grazen. Alleen werden het er steeds meer en de bossen verdwenen, de grond verschaalde en er kwamen heidevelden voor in de plaats. We kunnen ons dat nu bijna niet meer voorstellen, maar aan het einde van de 19e eeuw was Drenthe een vrijwel boomloze provincie. Dat de heide zoveel ruimte kreeg had alles te maken met de bevolkingsgroei in de loop der eeuwen. Om voldoende voedsel te kunnen verbouwen was er veel mest nodig voor de essen rond de dorpen en voor de ontwikkeling van nieuwe landbouwgronden. Schapen waren naast hun wol, melk en vlees, ook van groot belang voor hun mest. Dagelijks gingen de schapen van de kooi naar de heide en aan het eind van de dag weer terug. In de kooi werd jaarrond de mest verzameld om uit te rijden over de velden. Exloo is de enige plaats in Nederland waar de schaapskooi nog midden in het dorp staat en waar u de kudde nog geregeld door het dorp kunt zien lopen. De kudde van Exloo bestaat uit Drentse heideschapen, een klein, maar sterk ras. In de 19e eeuw werden er in de provincie Drenthe 114.000 schapen geteld, waarvan alleen al in de gemeente Odoorn meer dan 6000. Sommige schepers hadden wel 2000 schapen “voor de stok”, zoals dat toen genoemd werd.  (© Pamela Joyce Fotograpie)

De huidige kudde van Exloo heeft een omvang van ongeveer 250 ooien, een aantal dat na de lammertijd meestal bijna verdubbeld is. Met de aanwas wordt de kudde jaarlijks aangevuld en de overige dieren worden verkocht. Op Lammetjesdag – in 2019 op 28 april – wordt de jongste aanwinst van de kudde aan het dorp en andere belangstellenden getoond. Een andere festiviteit rond de kudde is het schaapscheerdersfeest, in 2019 op 8 juni. Tenslotte speelt de kudde een rol in de openlucht markt “Op de kloeten” in juli en bij de jaarlijkse kerstsamenzang in het dorp. In het vakantieseizoen zijn er demonstraties schapendrijven in het veld naast het zwembed “De Leewal”.

De kudde is te vinden op en rond het Molenveld, het heideveld ten zuiden van het dorp Exloo. Als u de kudde wilt bezoeken, dan kunt u via de website zien waar de kudde zich in het veld bevindt. In verband met de veiligheid van de kudde mogen honden in het gebied uitsluitend aangelijnd meegevoerd worden.

Wilt u helpen de kudde in stand te houden? U kunt ons werk steunen door een donatie op NL48RABO 0348008031 ten name van Stichting Vrienden Schaapskudde Exloo.

Website